Значење и употреба
Како се реч користи
зглоб који спаја доњи део бутне кости с горњим крајем цеванице, део ноге око тога зглоба; одговарајући зглоб ноге у животиња. б. део ноге изнад тога зглоба код човека (у седећем положају). – Дете му седе на колена. в. место на одећи (на панталонама) које покрива тај зглоб: исцепати колено.
Дете му седе на колена
место где нешто мења правац, кривина, завој; завинути комад цеви којим се два дела гасно повезују: велико колено Дунава; излити 100 колена цеви.
задебљали део на стабљици биљака одакле се наставља растење грана, листова.
људи који живе у једном временском периоду, поколење, генерација, нараштај: два људска колена. б. сродник који с другим чини исти степен сродства, један наследни ред: рођаци из другог колена.
породица, породична лоза, род; генеалошко потомство. б. порекло; друштвени положај с обзиром на порекло: господскога колена, краљевскога колена. в. потомак, изданак породичне лозе: јуначко ~, витешко ~.
биолошки тип, скупина: старо животињско ~. • бацити (ставити) кога на колена приморати кога да се преда, да се покори. до колена 1) бити, имати (нешто, нечега) у изобиљу, у великој количини, много: блато до колена. 2) (и: уз колено) бити (седети и сл.) (некоме), посадити (некога) бити први до некога (по положају, власти); дати некоме висок положај. – Цар рече да ће му он бити први до колена. Па он седе бегу уз колено. 3) (и ни до колена) бити (не бити) (некоме, нечему) бити мали, недорастао (некоме). – Сви су му до колена. Нико му није ни до колена. колена му се тресу (подсекоше, одсецају и сл.) у великом је страху, преплашио се. на колена пасти (бити, клекнути и сл.) (пред неким) 1) клекнути. – Пао је покрај гроба на колена и заплакао. 2) бити покорен, поклекнути, предати се. – Непријатељ је био на коленима. 3) испољавати покорност, снисходљивост. – Влада је пала на колена пред Русијом. на коленима молити (доћи и сл.) понизно молити некога, нешто. преко колена 1) ће он (некога) истући ће га, избити. 2) радити, решавати на брзину, олако, површно (радити), решавати (нешто). с (из, од) колена на (у) колено преносити (ићи, прелазити и сл.) прелазити, преносити се у наследство, у аманет као традиција, предање.
Цар рече да ће му он бити први до колена
Сви су му до колена
Пао је покрај гроба на колена и заплакао
Непријатељ је био на коленима
Влада је пала на колена пред Русијом