Одредница

у

Претражи речник

Одредница

у

Претражи речник

Значење и употреба

Како се реч користи

1.

трговину, ~ се на учење. б. одати се нечему: ~ се на коцку, ~ се у разврат. в. почети, стати интензивно вршити неку радњу, упустити се у вршење неке радње: ~ се у трк, ~ се у бекство, ~ се у дискусију. г. занети се, упасти у неко стање, расположење: ~ се у мисли, ~ се у маштање, ~ се у бригу, ~ се у очај, ~ се у плач. д. дићи се, устати: ~ се на ноге. 4. а. протегнути се, пружити се, раширити се. – Јавор се дао у висину. б. упутити се, кренути, поћи некуд; отићи некуд: ~ се на пут, ~ се у свет. 5. метнути се, (у)врнути се на некога: ~ се на оца. • дај шта даш пристајем на оно што дајеш (у погледу цене); задовољан сам и са малим. дај, молим те (у разговору) кад се саговорнику нешто пребацује; немој тако, не претеруј. дао би залогај из уста, крви испод грла и сл. врло је добар, племенит, спреман је да пружи сваку помоћ. дао бих (дам) главу (живот, руку, браду) јамчим, чврсто сам уверен. дала ми се прилика (згода) и сл. указала, десила ми се прилика. ~ богу душу умрети, преминути. ~ ватру опалити из ватреног оружја. ~ веру (тврду, божју) в. дати реч (часну, поштену, тврду). ~ веру за неверу обећати нешто па не извршити. ~ вољу за невољу пристати на нешто из невоље. ~ гас в. под гас. ~ глас гласати; пристати. ~ гласа од себе (о себи) јавити се. ~ (за) право некоме сложити се с нечијим мишљењем, ставом, одобрити нечији поступак. ~ знак (миг, сигнал) обавестити некога на неки видљив начин. ~ испит положити испит. ~ (к)врагу оканити се нечега, оставити нешто. ~ корпу (кошару) некоме одбити нечију понуду. ~ крила (некоме) испунити некога полетом, одушевљењем. ~ леђа (плећа), ~ петама ветра, ~ ватру табанима и сл. почети бежати, дати се у бекство, побећи, одмаглити. ~ лекцију (некоме) научити некога памети. ~ маха омогућити да се нешто снажно развије, подстаћи на нешто. ~ на знање саопштити; посредно обавестити. ~ ногу (некоме) разг. грубо отерати, избацити (некога). ~ одушка (одушке) омогућити да се нешто испољи, изрази, олакшати неко уздржано осећање. ~ реч 1) (часну, поштену, тврду) сигурно обећати, заклети се. 2) (некоме) допустити некоме да говори (на јавном скупу). ~ рог за свећу (некоме) преварити некога, подвалити некоме. ~ руку (некоме) 1) прихватити просидбу, удати се (о девојци). 2) руковањем потврдити сагласност, погодбу. ~ све од себе учинити све што се може, уложити крајње напоре да се нешто оствари. ~ хлеба у руке (некоме) оспособити некога за живот. ~ се на зло (на горе) погоршати се добијајући теже компликације (о рани, болести). ~ се молити не пристати олако, нећкати се. ~ се некоме у руке предати се некоме на милост и немилост. даће бог доћи ће време кад ће се нешто остварити, десиће се (у прижељкивању). душу дао (дало) подесан је, сасвим одговара. не да му ђаво (враг) мира хоће да учини нешто непотребно, зло. не дај боже, не дао бог в. боже (ме) сачувај (под бог). не да ми се неће ми се, немам воље; не могу. не ~ мира (с миром) некоме досађивати некоме. не ~ на се(бе) чувати, бранити своје право, своје достојанство. не ~ ни богу тамјана, ни црно испод нок(а)та бити јако шкрт. ни дај боже, ни дао бог (за одрицање) никако.

Јавор се дао у висину