Одредница

жив

жива-о
Претражи речник ↗

Значење и употреба

Како се реч користи

1.а.

који живи, који је у животу, у којем постоје биолошки процеси: ~ човек, ~ дрво.

1.б.

који није изумро, који постоји.

2.а.

који постоји као активна природна појава: ~ вулкан.

2.б.

који је још у употреби; који се чува: ~ језик, ~ предање.

3.

који је сачињен од људи или животиња; који чине израсле биљке: ~ зид, ~ сила; ~ ограда.

4.а.

живахан, хитар, немиран; активан, предузимљив: ~ дечак; ~ као муња.

4.б.

покретљив, неукротив: ~ коса, ~ очи.

4.в.

пун вреве, прометан: ~ улица, ~ град.

4.г.

пун светлости, шаренила; живописан: ~ шаренило, ~ боје.

5.а.

брз, убрзан: ~ корак, ~ градња.

5.б.

ангажован, буран; жесток, жучан: ~ одобравање, ~ дебата, ~ препирка.

6.

који гори, неугашен: ~ огањ, ~ жеравица.

7.

који није зарастао, незалечив: ~ рана.

8.

који стално тече, протиче: ~ извор, ~ вода.

9.а.

пресан, непечен, некуван (о храни): ~ месо, ~ купус.

9.б.

несажвакан; несварен: ~ залогај, ~ храна.

10.а.

који се употребљава у говору; који се слободно употребљава; спонтан: ~ реч, ~ говор.

10.б.

значајан за савремени тренутак, актуелан: ~ песник, ~ проблем.

10.в.

који није заборављен, неизбледео: ~ сећање, ~ успомена.

11.

(у им. служби) с зб. домаће животиње, стока.

12.

у одричним реченицама, за истицање одбијања: никако, ни по коју цену. – Ни жив нећу више тамо отићи.

Ни жив нећу више тамо отићи
13.

за појачавање значења заменица „свако", „ико" и сл. не изузимајући било кога. – Свак их је жив презирао. Је ли ико жив остао? • бојати се као живе ватре много се бојати. ~ био (~ била) при благосиљању, у отпоздраву старијих млађима. ~ живцат у појачаном значењу: жив. ~ камен камен станац. жив(а) ми ти нар. при заклињању нечијим животом; тако ми... тако ти живео... ~ сам заспао јако ми се спава. ~ претрнути престрашити се. ~ сахрањен одвојен од људи, од живота. ~ се не чути држати се сасвим повучено. ~ се појести, ~ да се поједе много се насекирати. ~ срам (стид) ме појео јако сам се постидео, било ме срамота. ~ умрети уплашити се, претрнути од страха. за жива за живота. код мене (тебе) живог и поред тога што сам ја (што си ти) ту. колико сам ~ колико год могу, из све снаге. (ни) за живу главу в. под глава. ни ~ ни мртав 1) веома престрашен. 2) никако, ни по коју цену. све живо сви људи, сав народ. у живо (преносити) директан пренос (радио или телевизијски).

Свак их је жив презирао

Компаратив: живљи

Речник српскога језика, Матица српска, Нови Сад, 2011.