Област употребе

Архитектура

У активној верзији речника налази се 48 одредница означених као „Архитектура“.

48одредница
аабак(ус)четвртаста плоча на капителу стуба.аапсидазадњи полукружни или полигонални надсведени део цркве или неке друге грађевине.ааркадаотворен трем са стубовима који су повезани луковима; низ лукова ослоњених на стубове, надсвође.аатиканизак зид изнад кровног венца или прочеља зграде (карактеристичан за стари атички грађевински стил).аатлас¹збирка географских карата повезаних у облику књиге; збирка научних карата, илустрација, скица и сл. географски ~; анатомски ~, историјски ~.ббалустрадаограда од стубића на степеништу или балкону, тераси.ббазиликаантички и средњовековни тип грађевине правоугаоног облика са три или више лађа и с једном или више апсида и с два реда стубова унутра; хришћанска црква грађена у овом стилу.ббифорапрозор подељен стубићем на два дела са посебним луковима.ббродвеће пловно превозно средство, са мотором или на једра, лађа: трговачки ~, ратни ~.бродаддекорацијаукрашавање, кићење: ~ излога, ~ сале.ддиптеросхрам са два реда стубова на прочељу.ддвери(обично у изр. царске ~) средња врата на иконостасу.еемпорабочна галерија, балкон у цркви.ффриз¹декоративни водоравни појас, трака обично између кровног венца и архитрава, украшена орнаментално или фигурално.ггејсонкамени венац изнад фриза на античким храмовима.-онаккаријатидаженска камена фигура која служи као носећи стуб у неким грађевинама.ккарнизукрасни истурени део фасаде испод крова или изнад прозора, врата.-изакколонаданиз повезаних стубова неке грађевине који чине трем, ходник или служе за украс.кконзоланосећи елеменат, греда којој је један крај чврсто спојен с конструкцијом, а други, слободни, служи као носач нечега; испуст у зиду, обично уметнички обликован, на који се нешто ослања.ккрабау мн.: група краткорепих ракова Brachyura, раковица (у јд.: рак из те групе).ккриптопортикпотајни, скривени подземни ходник.кксимсвиди симс.ллађавеће пловно средство, пловни објекат коритастог облика, који служи за превоз људи и терета, брод.ллантернафењер.ллођана стамбеним зградама, већим делом отворена просторија (врста трема, терасе) у равни фасадног зида.ммодулосновна мера, калуп; узорак, образац.ммодул2основна мера, калуп; узорак, образац.ммонолитвелики, целовит, масиван блок стене, камена, мермера и сл.-ита · -аннаоссредишњи, правоугаони део цркве, брод.ннартекспредњи део, предворје цркве, припрата.ннишаудубљење у зиду неке просторије, зграде и сл., обично полукружног или четвороугаоног облика; сводом, преградним зидом и сл. одељена, одвојена мања просторија.пперистилслободан простор, трем окружен стубовима; предворје или ходник са стубовима.ппресводитиподићи свод преко нечега: ~ реку мостом.пресводимппропилејивелико предворје или прилазни трем монументалне грађевине (према имену тремова који су у старој Атини водили према Акропољу).ппростилпрочеље античког храма са стубовима на предњој страни; трем пред храмом са стубовима на предњој страни.ррозетаукрасни округли орнамент сличан ружином цвету са стилизованим латицама: прозорска ~.ррустикаврста зида од четвртастог грубо тесаног камена.сстакленацстаклени кликер.-нцассупрапортаукрас (слика, рељеф и сл.) над вратима до таванице.ттбрусполукружно испупчење на бази стуба.ттенијаврпца, трака; појас.ттерасараван кров или отворена непокривена хоризонтална површина на грађевини; велики балкон.ттимпанинструмент из групе удараљки (бакарни котао покривен напетом кожом по којој се удара батићима).-днаттимпанона. горњи троугласти део на прочељу и зачељу античких храмова и на фасадама ренесансних зграда, обично украшен киповима или високим рељефима. б. декоративни елемент изнад портала, врата и прозора.-нонаттрабеацијау античкој архитектури хоризонтални конструктивни елементи који повезују вертикалне елементе (распон од стуба до стуба).ттракткрило зграде или какве друге грађевине. • пробавни ~ органи за варење, за пробаву (желудац, црева).ввенацукрас овалног облика исплетен од цвећа и лишћа (природног или вештачког); сличан предмет од метала, камена и др. као награда победнику, знак почасти и сл.: ~ цвећа, ловоров ~.вволутаспирално завијени украс на капителу стуба.